Ochrona przyrody

Obszary chronionego krajobrazu

  1. „Pojezierze Północnej Suwalszczyzny” – w północnej części miasta, ochronie podlega półnaturalny krajobraz o urozmaiconej rzeźbie terenu, z licznymi jeziorami, kemami, ozami i wzniesieniami morenowymi
  2. „Puszcza i Jeziora Augustowskie” – w południowym sektorze miasta, obejmuje Las Suwalski, stanowiący część jednego z największych i najcenniejszych pod względem przyrodniczym kompleksów leśnych Puszczy Augustowskiej, ponadto umieszczony na liście obszarów chronionych NATURA 2000
Rezerwat archeologiczny

Rezerwat archeologiczny „Cmentarzysko Jaćwingów”, położony na północ od Szwajcarii (dzielnica Suwałk), o powierzchni 4,1 ha. Utworzony w 1959 r. (M.P. Nr 96, poz. 517) w celu ochrony fragmentu lasu (boru świeżego) z jaćwieskim cmentarzyskiem kurhanowym pochodzącym z II-IV wieku naszej ery. Na terenie rezerwatu znajduje się kilkanaście kurhanów o średnicy 6-21 metrów, zbudowanych z kamieni, w znacznej części przykrytych warstwą ziemi. Znajduje się tutaj ponad 170 roślin naczyniowych, z których 4 podlegają całkowitej ochronie.

Pomniki przyrody

Jako pomniki przyrody uznawane są pojedyncze drzewa, w większości gatunki rodzime, wyróżniające się nie tylko znacznym wiekiem i rozmiarami, ale również rzadkim występowaniem, czy też symbolizujące ważne rocznice historyczne. Aktualnie na terenie Suwałk znajdują się 22 drzewa – pomniki przyrody. Wśród nich są 2 dęby szypułkowe, 3 kasztanowce zwyczajne, 3 wierzby kruche, 5 jesionów wyniosłych, 2 klony zwyczajne, 2 topole niekłańskie, orzech włoski, lipa drobnolistna, grab pospolity i 2 leszczyny tureckie. Szczególnie okazałymi rozmiarami odznaczają się zwłaszcza 3 drzewa:

  • wierzba - pomnik przyrody nr 574 S, (pień o obwodzie 673 cm), znajdująca się w pobliżu ul. 1 Maja, przy rzece Czarna Hańcza,
  • wierzba „Aleksandra” – pomnik przyrody nr 1803, (pień o obwodzie 580 cm), znajdująca się na brzegu zalewu Arkadia, na odcinku pomiędzy kąpieliskiem a ul. Zarzecze,
  • dąb „Kameduł” - pomnik przyrody nr 487.S, (pień o obwodzie 445 cm), znajdujący się w pasie drogowym ul. Wigierskiej.

W parku im. Konstytucji 3 Maja rośnie dąb szypułkowy, zwany powszechnie „Dąbkiem Wolności”, posadzony w 1923 roku w 130 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja (nr 50 S). Rzadkimi i obcymi rodzimej florze gatunkami drzew objętymi ochroną są np. leszczyny tureckie, znajdujące się przy ulicy Emilii Plater 26.

Stanowisko dokumentacyjne

W północno-wschodniej części miasta, przy ul. Czarnoziem, znajduje się odsłonięcie geologiczne, o powierzchni 0,2 ha, chronione jako stanowisko dokumentacyjne uchwałą Rady Miejskiej Nr XIV/113/95 z 30 sierpnia z 1995 roku. To miejsce ma na celu zachowanie interesującego stanowiska geologicznego z różnowiekowymi poziomami glacjalnymi (gliny zwałowe) i dzielącymi je osadami interglacjału eemskiego (torfy i mułki), powstałymi 100 000 lat p.n.e. Jest jedynym w północno-wschodniej Polsce stanowiskiem osadów eemskich, które odsłaniają się na powierzchni.